Komkommers nemen in een moestuin behoorlijk wat ruimte in beslag. Ze kruipen, ze slingeren, ze liggen letterlijk over je andere planten heen.
▶Inhoudsopgave
Tot je ze een rek geeft. Dan gaat het pas echt los — omhoog, in plaats van naar alle kanten. En het mooie: je hebt er nauwelijks handigheid voor nodig.
Waarom verticaal telen eigenlijk?
Komkommers zijn van nature klimmers. In de natuur grijpen ze alles wat ze kunnen pakken en werken zich zo naar het licht. In je moestuin werkt dat hetzelfde, alleen heb je dan een makkelijker hulpmiddel: een rek.
De vruchten hangen dan netjes in de lucht in plaats van op de natte grond te liggen.
Dat betekent minder rot, minder slakken, en een stuk minder zoeken naar die ene komkommer die zich verstopt achter de bladeren. Wat me altijd opvalt bij mensen die voor het eerst verticaal telen: ze zijn verbaald hoeveel gezonder de plant eruitziet.
Meer lucht, meer licht, minder vocht rond de bladeren. Het is alsof de plant pas echt tot leven komt.
Welk rek kies je?
Je hebt niet per se een duur systeem nodig. Een stevig gaas werkt prima — bijvoorbeeld schapennet of grofmazig tuingaas.
Dat soort materiaal geeft de ranken iets om vast te grijpen, en het is stevig genoeg om een volgroeide plant met vruchten te dragen. Je kunt het ook maken van houten latten, of gewoon touw gebruiken tussen een boven- en onderlat.
Let wel: het rek moet stevig verankerd zijn. Een volle komkommerplant wordt zwaar, en met wind erbij wil je geen gekke dingen. Zet de stevige poten goed in de grond, of gebruik bij een container gewicht onderin. Ik heb het gezien: een mooi rek dat bij de eerste storm omwaait met de hele plant eraan. Niet handig.
Gebruik je een container?
Geen probleem. Zolang je pot groot genoeg is — denk aan minstens 30 liter — en je rek stevig vastzit aan de rand of in de grond van de pot zelf.
Een truc die werkt: bevestig het rek aan de achterkant van de pot met kleine haken of bindtouw, en zorg dat de bodem van de pot zwaar genoeg is. Wat stenen onderin of een zware potgrond helpen. Komkommers in een pot willen wel vaker water, dus houd daar rekening mee.
De juiste soort kiezen
Niet elke komkommer is even geschikt voor verticaal telen. Kijk vooral naar rassen die specifiek voor buitenteelt zijn bedoeld.
Die hebben vaak betere weerstand tegen schimmel en zijn gewend aan wisselender weer. Op de zadenenvelop staat meestal vermeld of het een buitenras is. Als dat er niet op staat, is het even opzoeken — maar het is het waard.
Zaden uit de supermarkt of een goedkope zadenwinkel werken vaak prima, trouwens. Je hoeft geen dure merken te kopen.
Ik heb jarenlang met standaardzaden van Intratuin en Zaadgoed gewerkt, en die deden het uitstekend.
Duur is niet per se beter, zeker niet als je begint.
Wanneer zaaien en wanneer oogsten?
Komkommers houden niet van kou. Wacht tot de nachten boven de vijf graden blijven — eind mei is in Nederland meestal een goed moment om ze naar buiten te zetten.
Voorzaai kun je al in april doen op de vensterbank, in kleine potjes. Zodra de plantjes twee echte bladeren hebben, kun je ze verpotten of naar buiten brengen. De eerste vruchten zijn meestal na zes tot acht weken te oogsten. En hier wordt het echt leuk: naast komkommers kun je ook aubergines buiten kweken, en een goed draaiende plant geeft je bijna dagelijks een komkommer.
Vooral als je ze regelmatig oogst. Laat ze niet te groot worden, dan stopt de plant met produceren.
Een opmerking over voeding
Klein en vaak is het devies. Kies voor de meest productieve komkommersoorten als je vraatzuchtige planten wilt.
Ze willen voedzame grond en af en toe een extra schepje voeding. Compost werkt wonderen — een laagje in het begin van het seizoen is vaak al voldoende. Als je merkt dat de bladeren geel kleuren, is dat meestal een teken van voedingsgebrek. Dan helpt een beetje vloeibare plantenvoeding, bijvoorbeeld van Ecopure of Pokon, goed.
Wat je moet onthouden
Verticaal telen is geen wetenschap. Het is gewoon slim gebruik maken van de ruimte die je hebt.
Je plant klimt, jij hoeft alleen maar te zorgen dat het rek stevig staat en de plant genoeg water krijgt.
De rest doet de komkommer zelf. En als er af en toe een onkruidje tussen de komkommers groeit? Laat het zitten. Een onkruidvrije tuin bestaat niet. De beste oogst is die je zelf eet — en als je leert hoe je pompoen kweekt zonder dat hij de hele tuin overneemt, smaakt alles uit eigen tuin nog beter.
Veelgestelde vragen
Hoe kan ik mijn komkommer laten klimmen?
Komkommers zijn van nature klimmers en hebben een rek nodig om zich omhoog te werken. Door een stevig rek te bouwen met gaas of touw, bieden ze de plant een plek om zich aan vast te klampen en omhoog te groeien, waardoor de vruchten in de lucht hangen en minder in contact komen met de grond.
Wat mag niet naast komkommer?
Het is belangrijk om komkommers niet in de buurt van planten te plaatsen die veel vocht vasthouden, zoals bijvoorbeeld sla of spinazie. Dit kan leiden tot een slechte luchtcirculatie en een verhoogd risico op schimmelziektes, waardoor de plant minder gezond wordt.
Hoe kan ik mijn komkommerplant omhoog leiden?
Om je komkommerplant omhoog te leiden, kun je een rek bouwen van gaas of touw en deze stevig verankeren. Zorg ervoor dat het rek hoog genoeg is om de plant voldoende ruimte te geven om te groeien, en dat de plant gemakkelijk toegang heeft tot het rek.
Hoe hoog kan een komkommerplant worden?
Een volwassen komkommerplant kan in een verticale teelt tot wel 2-3 meter hoog worden, afhankelijk van de variëteit en de beschikbare ruimte. Met een goed constructie en voldoende ondersteuning kan de plant zich volledig uitstrekken en een overvloedige oogst produceren.
Hoe kan ik komkommers omhoog leiden?
Je kunt komkommers omhoog leiden door een rek te bouwen van bijvoorbeeld gaas of houten latten, en deze stevig aan de grond te bevestigen. Zorg ervoor dat het rek voldoende breed is om de planten te ondersteunen en dat de planten gemakkelijk kunnen klimmen, bijvoorbeeld door touw of gaas aan te brengen.