Hoe teelt je prei van zaad tot oogst

Prei is een van die groenten waar mensen onterecht bang voor zijn. Alsof het ingewikkeld is. Terwijl het eigenlijk één van de makkelijkste dingen is die je in de moestuin kunt doen.

Je zaait, je wacht, je oogst. Geen gedoe met stoken, geen lastige vormen, geen race tegen de klok. Gewoon prei.

Waarom prei de onderschatte held van je moestuin is

Wat me opvalt is dat bijna iedereen begint met tomaat of courgette. Maar prei? Die blijft vaak onder de radar.

Terwijl prei vrijwel niet kan mislukken. Hij groeit in bijna elke grond, verdooit zonder klagen, en houdt zelfs vorst tot min tien graden. Eerlijk gezegd is prei de ideale groente voor iedereen die net begint.

Geen perfectie nodig, geen dure zaden, geen ingekochte plantjes uit de supermarkt.

Gewoon zaaien en wachten.

Zaaien: wanneer en hoe

Preizaad kun je vanaf maart tot in juli zaaien, afhankelijk van wat je wilt oogsten. Voor een vroege oogst zaai je in maart onder glas. Voor winterprei wacht je tot mei of juni.

De zaaitijd hangt sterk samen met daglengte en nachtvorst. In het vroege voorjaar is de kans op nachtvorst nog aanwezig, dus zaai dan onder bescherming.

Later in het seizoen kun je gewoon buiten zaaien. Zaai de zaden ondiep, ongeveer een centimeter diep, in een goed bewerkte grond.

Houd de rij vochtig tot de zaailingen boven komen. Als ze een paar centimeter hoog zijn, kun je ze verplanten naar hun definitieve plek. Zet ze zo'n vijftien tot twintig centimeter uit elkaar.

Zaden uit de supermarkt werken prima

Prei heeft niet veel ruimte nodig, maar hij wordt wel lang. Geef hem de kans om die lengte te maken.

Je hoeft geen dure merken te kopen. Zaden uit de supermarkt werken vaak net zo goed als die van Zaadgoed of andere gespecialiseerde aanbieders. Ik heb jaren lang prei gezaaid uit een zakje van de supermarkt, en het resultaat was telkens weer prima. Duurdere merken zijn geen vereiste voor beginners. Begin eenvoudig, kijk wat werkt, en pas later aan als je meer wilt experimenteren.

Combinatieteelt: wie is wie

Prei speelt het goed met anderen, maar niet met iedereen. Hij gaat prima samen met wortelen, selderij en uien.

Maar zet hem niet bij aardappelen of tomaten. Die combinatie werkt niet goed.

Aardappelen en tomaten zijn geen vrienden van prei. Ze trekken dezelfde voedingsstoffen uit de grond, en dat levert problemen op. Beter om ze gescheiden te houden. Wat ik zelf doe: prei naast wortelen, en verder een rij uien ertussen.

Dat werkt elk jaar weer. Geen gedoe, geen ziektes, gewoon groei.

Bodem en voeding

Prei houdt van een rijke, vochtige grond. Als je de bodem goed voorbereidt met eigen compost, heb je al een groot voordeel.

Je hebt geen ingewikkelde compostbakken nodig. Een simpele hoop in de hoek van de tuin werkt prima, ook als je venkel in de Nederlandse tuin wilt kweken.

Gooi er je keukenafval, bladeren en tuinafval op, en laat de natuur zijn werk doen. Na een half jaar heb je donkere, kruimelrijke grond die prei dol op is. Geef prei geen kunstmest.

Eerlijk gezegd hoeft dat niet. Goede compost is voldoende. Als de bladeren bleekgroen worden, kan dat wijzen op voedingsgebrek. Bij pompoenen herken je dat ook aan de bladkleur, maar bij prei is het zeldzamer als de bodem goed is.

Ziektes en ongedierte

Prei is vrij resistent, maar bladluizen kunnen een probleem worden. Geen reden tot paniek.

Een simpele zeepsop-spray lost het meeste op. Doe een scheutje groentenzeep in een liter water, spuit het over de bladeren, en binnen een paar dagen is het probleem opgelost.

Geen chemie, geen gedoe.

Let ook op de preimot, een klein vliegje dat galvormingen veroorzaakt in de stengel. Als je die ziet, verwijder dan de aangetaste planten. Voorkomen is beter: zaai niet te dicht, en houd de grond gezond.

Oogsten: wanneer en hoe

Prei is klaar voor oogst vanaf ongeveer drie tot vier maanden na het zaaien.

Je kunt hem geheel uittrekken, of alleen het bovenste deel afsnijden en de wortel in de grond laten staan. Dan groeit er soms een tweede, kleinere prei uit.

Niet spectaculair, maar wel leuk. Winterprei kun je zelfs tot in januari oogst, mits de vorst niet te hard is. Prei verdooit tot min tien graden, soms zelfs korter. Een laag stro of folie helpt als het echt koud wordt. Wil je ook sla verbouwen het hele seizoen? Dat kan gelukkig ook heel eenvoudig.

De beste oogst is die je zelf eet

Moestuinieren is geen race. De beste oogst is niet de grootste of de mooiste, maar degene die je zelf eet.

Of het nu een kleine prei is of een dikke, het maakt niet uit. Het gaat om het plezier van zaaien, wachten, en uiteindelijk eten wat je zelf hebt gekweekt.

Samengevat

Prei is makkelijk, betrouwbaar en lekker. Zaai in het voorjaar of zomer, geef hem goede grond met compost, houd hem vochtig, en wacht.

Geen perfectie nodig, geen dure spullen, geen stress. Gewoon prei. En als er onkruid staat tussen je rijen?

Laat het leven toe. Een onkruidvrije tuin bestaat niet, en dat hoeft ook niet.