Hoe maak je vloeibare plantenvoeding van brandnetels

Er staat een bos brandnetels achterin de tuin. Iedereen ziet daar onkruid.

Ik zie een meststof die niemand betaalt. En het mooiste: je hoeft er bijna niets voor te doen.

Brandnetelmest — of Fermented Plant Juice, zoals het in de Korean Natural Farming-wereld heet — is een van de simpelste dingen die je in de moestuin kunt maken. Geen ingewikkelde bakken, geen dure ingrediënten, geen cursus van drie weken. Gewoon brandnetels, suiker, een emmer en wat geduld.

Waarom brandnetels eigenlijk zo goed zijn

Brandnetels zijn stikstofbommetjes. Ze trekken uit de diepe lagen van de bodem allemaal mineralen naar boven die andere planten niet zo makkelijk bereiken.

Stikstof, magnesium, ijzer, calcium, silicium — het zit er allemaal in. En precies die stikstof is wat je groenten nodig hebben om flink uit de groei te komen, vooral in het voorjaar.

Wat me altijd opvalt: de planten die ik met brandnetelmest geef, staan er gewoon anders bij. Stugger. Donkerder groen. Alsof ze zeggen: "dit hadden we al eerder moeten krijgen." En dan hebben we het nog niet eens gehad over silicium.

Dat versterkt de celwanden van planten. Planten met sterke celwanden zijn minder vatbaar voor bladluizen en schimmels.

Dus je voedt ze én je beschermt ze tegelijk. Twee vliegen in één klap, zonder dat je ook maar één druk op een spuitbus hoeft te zetten.

Wat je nodig hebt

We houden het simpel. Voor een standaard batch heb je nodig:

• 3 kilo verse brandnetels (de toppen, ongeveer de bovenste 15 tot 20 centimeter)
• 2 kilo bruine suiker
• Een emmer of grote pot met deksel
• Een stuk kaasdoek of een fijne zeef
• Handschoenen — serieus, doe het

De verhouding is 2 delen suiker op 3 delen brandnetels. Bruine suiker is beter dan witte, omdat er nog molasse in zit.

Die molasse zit vol extra mineralen en dat geeft het fermentatieproces een duwtje in de rug.

Stap voor stap: van brandnetel naar FPJ

1. Pluk de jongste toppen

Ga naar voorjaar de tuin in en zoek de jonge, knapperige scheuten.

Die zitten vol groeikracht en voedingsstoffen. De oudere, takkegaarde stengels zijn minder geschikt — die zijn te veel vezels en te weinig sap. Pak een zak en vul hem tot je zo'n 3 kilo hebt. Niet precies op de weegschaal, want dit is geen laboratorium. Schatten is prima.

2. Meng met suiker

Spreid de brandnetels in de emmer en strooi er laagjes bruine suiker over. Dan ga je er met je handen doorheen.

Wrijf de suiker in de bladeren, alsof je de planten een massage geeft.

3. Druk het mengsel aan

Het klinkt vreemd, maar dit is precies waar het om gaat: je breekt de celwanden open zodat het sap eruit komt en de suiker het fermentatieproces opstart. Leg een bord of deksel op het mengsel en zet er iets zwaars op. Stenen, een pot met water, niet uitvlakken.

Het doel is dat het mengsel ingedrukt raakt en het sap vrijkomt. Je zult zien dat er al snel vloeistof ontstaat.

4. Laat het fermenteren

Dat is precies wat we willen. Dek de emmer af met een doek — niet luchtdicht, want het proces heeft lucht nodig — en zet hem op een koele, donkere plek. Tussen de 2 en 3 dagen mag het staan.

Je ruikt het als het goed gaat: een zurige, aarde-achtige geur. Als het te zuur of te vies ruikt, is er iets misgegaan.

5. Zeef en bewaar

Maar eerlijk gezegd is dat bijna nooit een probleem. Na 2 tot 3 dagen zeef je het mengsel door een kaasdoek.

Het vocht dat eruit komt, is je FPJ. Bewaar het in een glazen pot of fles op een koele plek.

Het houdt maanden, soms wel een jaar. Het wordt er niet slechter op — sterker zelfs.

Hoe gebruik je het?

De basisregel: 1 op 1000. Dat betekent 1 milliliter FPJ op 1 liter water. Niet meer.

Dit is geen situatie waar meer beter is — te veel stikstof kan juist je planten verbranden of een wortelgestel dat te weinig worteltjes maakt.

Je kunt het de geven door de grond eromheen te gieten, of als bladvoeding verstuiven. 's Ochtends vroeg of in de late namiddag is het beste moment, want dan staan de huidmondjes van de bladeren open en kan de plant het snel opnemen. Een scheut van 50 milliliter verdunde mest per plant is een goed begin.

Ik geef het eens per twee weken in de groeiperiode. Meer is niet nodig. De planten krijgen dan genoeg om flink door te groeien zonder dat je de bodem overhoop gooit met voeding.

Een paar dingen die ik in de praktijk heb gemerkt

Combineer brandnetel FPJ met andere natuurlijke meststoffen voor het beste resultaat. Compost, wormenhumus, of leer eerst het verschil tussen organische en kunstmest — het werkt als een team.

Brandnetel is sterk op stikstof, maar planten hebben ook fosfor en kalium nodig.

Denk aan het als een maaltijd: je eet niet alleen brood. Verdiep je daarom ook in bodemgezondheid en composteren. Brandnetel FPJ is licht zuur, en als je grond al een lage pH heeft, wil je dat in de gaten houden.

Een simpele pH-test uit de Intratuin of Zaadgoed is voldoende om een beeld te krijgen. En experimenteer. Probeer eens een verdunning van 1 op 800 bij je sla, en 1 op 1200 bij je tomaten. Kijk wat er gebeurt.

Elke tuin is anders, elke bodem reageert anders. Dat maakt het juist leuk — je leert je eigen plek steeds beter kennen.

Van onkruid naar goud

Het mooie van brandnetelmest is dat je iets gebruikt dat overal groeit en dat de meeste mensen maar liever weg willen hebben. Geen aanschaf, geen verpakking, geen transport.

Je plukt, je mengt, je wacht, en je hebt een plantenvoeding die minstens net zo goed werkt als de dure flessen uit de tuinwinkel. Combineer dit eventueel met bokashi voor een gezonde bodem.

En als je eenmaal begint, zul je merken dat je anders naar je tuin kijkt. Die brandnetels achterin? Die zijn geen overlast meer. Die zijn je geheime wapen.